Beata Tyshkevich

Beata Tishkevich (Beata Tyszkiewicz) – Polshaning mashhur aktrissasi, 60-70 yillarda Polshaning eng ommabop aktrissasi. U "Dvoryanskoye gnezdo", "Marisya va Napoleon", "Kukla" filmlari bilan mashhur. Jahon kinoijodiga qo`shgan hissasi uchun MMKF mukofoti sohibasi. Beata 1938 yil 14 avgustda Polshada, Varshava yaqinidagi Vilanovda, avlodlari graf bo`lgan oilada tug`ilgan. Qiz bolalikda saroyda, hashamat va aristokratik muhitda o`sdi, ammo urush va Varshava qo`zg`oloni hodisalari aralashib ketdi. Otasi urushda qatnashib, Angliyada qolib ketdi va oilasiga qaytmasdi. Beata esa akasi va onasi bilan Prushkovdagi qochqinlar lageriga tushib qoldi. U yerdan yosh knyazna ayollar monastiriga, Milyanuvkaga olib ketildi. Tug`ilish huquqi bilan mo`ljallangan saroy muhiti o`rniga, monastir internatining devorlari va u yerda o`qish kerak bo`ldi. "Urush davri bolalari kabi, men ochlik, ehtiyoj va eskirgan kiyimlarni bilib oldim. Biz Varshavaga qaytganimizda, onam o`n ikki metrlik xonani ijaraga oldi. U yerda vannasi ham, isitish tizimi ham yo`q edi..." – deb eslaydi Tishkevich. Aktrisa karerasini Beata umuman o`ylamagan edi. Ammo taqdir uni kino bilan uchrashdi. Varshava maktabiga, kelajak yulduz o`qiydigan joyga, bir kun rejissyorning assistenti bosh rolga qiz izlab kelib, 18 yoshli Beatani darhol yoqtirib qoldi. Shunday qilib, maktab o`quvchisi "Qasos" (1957) filmidagi bosh qahramonga aylandi. Debyutdan keyin u Varshavadagi Davlat oliy teatr maktabiga o`qishga kirdi. Debyutdan ikkinchi yilda u "Umumiy xona" (1959) filmidagi epizodda paydo bo`ldi, keyin "Shisha tog`" (1960), "Prezident tashriflari" (1961) filmlarida ikkinchi rejali rollarni ijro etdi. TVda teleboshlovchi va ikkinchi rejissyor sifatida ishlay boshladi. 26 yoshigacha Tishkevich yosh polshalik rejissyorlar bilan ishlagan, ammo uning aktyorlik ishlari katta shuhrat keltirmagan edi. Hatto aktrisa rejissyor Andжей Vayda bilan turmush qurgan va uning "Samson" (1961) filmida suratga tushgan bo`lsa ham, u boshqalarning soyasida qolgan edi. Aktrisa karerasidagi yorqin burilish Aleksandr Fordning "Ozodlikning birinchi kuni" (1964) filmi bo`ldi, u yerda Beata bosh rolni o`ynab, o`z iste`dodini to`liq namoyish etdi. U muvaffaqiyatli tarzda kapitulatsiyadan keyin uchinchi reyxdan keyin chet ellik ishchilar tomonidan zo`rlangan yosh nemis qizi Inga rolini ijro etdi. Beataning muvaffaqiyati keyingi yilda eri filmi "Kul" (1965)da o`ynagan roli bilan mustahkamlandi, u yerda u malika Eljbetta rolini ijro etdi. Ushbu film Kann kinofestivalining asosiy mukofoti nominatsiyasiga sazovor bo`ldi va kinojahonida katta shov-shuvga sabab bo`ldi. Keyingi yilda aktrisa belgiyalik "Qisqa sochli odam" (1966) filmida suratga tushdi. Shuningdek, u tarixiy komediyada Mariya Valevskani, Bolislav Prusning "Kukla" (1968) romanining ekranganida polshalik aristokrat Izzabella Lenskani, eri filmi "Hammasi sotuvda" (1968)da bohem murakkabligini muvaffaqiyatli ijro etdi. Bu rollar aktrisaga nafaqat Polshada, balki uning chegaralaridan tashqarida ham katta shuhrat olib keldi. Beatani Sofiya Loren va Romi Shnayder bilan solishtirishgan, tanqidchilar uning tabiiy aristokratligi va nozik o`yin uslubidan hayratda qolishgan. Karerasining eng yorqin davrida Beata ona bo`ldi – 28 yoshli kinozvezda qizi Karolina Vaydani dunyoga keltirdi. Ammo aktrisa nikohi tez orada buzildi. Sovet Ittifoqida Beata "Dvoryanskoye gnezdo" va "Balzakning katta sevgisi" filmlari tufayli shuhrat qozondi. Tez orada aktrisa frantsuz arxitektori, polshalik kelib chiqqan Yatshek Padlevskiy bilan turmush qurgan va Frantsiyaga ko`chib o`tgan, u yerda ham kino suratlariga tushgan ("Edit va Marsel"). 1977 yilda 39 yoshli aktrisa ikkinchi qizi Viktoriyani dunyoga keltirdi. 80-yillardan keyin u Polshaga qaytib keldi. Hozirda Beata pensionerdagi kinozvezda sifatida to`liq hayot kechiradi: jurnallarda maqolalar yozadi, kinofestivalar jurysida ishtirok etadi, televizion shoularida qatnashadi, xotiralar va oshpazlik kitoblarini yozadi.