Emil Yannings

Emil Jannings (inglizcha: Emil Jannings, tug'ilgan ismi – Teodor Fridrix Emil Yanents, nemischa: Theodor Friedrich Emil Janenz) – taniqli nemis teatr va kino aktyori, prodyuser. U 23 iyul 1884 yilda Shveytsariyaning Rorshax shahrida tug'ilgan. Uning tug'ilishidan keyin oilasi tez orada Germaniyaga ko'chib ketgan. Gimnaziyada o'qishni tashlab, Emil bir muddat kemada yunga bo'lib ishlagan, ammo quruqqa qaytib, o'z taqdirini teatrga bog'lagan. 1900 yilda u Gorlits shahridagi teatrda volonter sifatida ishlagan. Keyinchalik, Bremenda va Leypsigda bir nechta viloyat teatrlarining sahnasida chiqqan, lekin 1915 yilda faqat Berlinga kelgan. U erda u taniqli nemis rejissyori Maks Reynxardt (Max Reinhardt) guruhiga qo'shilgan. Taxminan o'sha davrda Emil Jannings kino suratga olishni boshlagan, dastlabki rollari "Im Schützengraben", "Im Angesicht des Toten", "Hoheit Radieschen", "Der Ring der Giuditta Foscari", "Fuhrmann Henschel" va boshqa ko'plab filmlarda bo'lgan. Ularning hammasi XX asrning yigirmanchi yillaridan oldin ekranga chiqqan. Aktyor Germaniyada etarlicha mashhur bo'lgan, ammo boshqa mamlakatlardagi muxlislarning yuragini zabt etgan. Yangi o'n yillikda Jannings Gollivud filmlarida paydo bo'la boshladi. O'sha yillarda u taniqli nemis rejissyori Fridrix Vilgelm Murnau (Friedrich Wilhelm Murnau)ning bir nechta filmlarida bosh rollarni o'ynagan: "Der Letzte Mann", "Herr Tartüff", "Faust". Gollivudda uning uchun birinchi rollardan biri "Peter der Große" filmidagi bosh rol bo'lgan. Tez orada u ingliz tilida gaplashuvchi mamlakatlarda ham mashhur bo'lgan. 20-yillarning oxirida u "The Last Command" va "The Way of All Flesh" filmlaridagi ajoyib ishi uchun bir vaqtning o'zida ikkita "Oskar" mukofotini olgan. Shunga qaramay, Emil Jannings Yevropaga qaytib kelgan. Uning qaytishidan keyingi birinchi jiddiy kino filmlaridan biri "The Blue Angel" bo'lgan. U 1930 yilda ekranga chiqqan va aktyorga dunyo miqyosida shuhrat olib kelgan. Janningsning suratga olish sherigiga o'sha paytda Marlene Dietrich (Marlene Dietrich) bo'lgan. Emil Jannings 30-yillik va 40-yillarning birinchi yarmida suratga olishni davom ettirgan. Keyinchalik Avstriyaga ko'chib ketgan. U 65 yoshida, 1950 yil 2 yanvarda vafot etgan.