Eng Li

Eng Li (Ang Li) – Tayvan kino rejissyori va prodyuseri. "Oskar" va "Oltin globus" mukofotlari sohibi. Eng katta shuhratni "Yashirin yoʻqotilgan yoʻlbars, yashirin ajdar" (Crouching Tiger, Hidden Dragon), "Egri togʻ" (Brokeback Mountain), "Ishq" (Lust, Caution) va "Muzli shamol" (Ice Storm) filmlari bilan qozongan. U 1954-yil 23-oktabrda Tayvan janubidagi oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. Milliy Tayvan sanʼat kollejini tugatgandan soʻng, AQShga koʻchib oʻtgan va Nyu-York universitetida kino ishlab chiqarishni oʻrgangan. Oʻsha davrda u Spayk Lining talabalik filmini suratga olishda yordamchi boʻlgan. Engning diplom ishi "Nozik chiziq" (Fine Line) nomi bilan festivalda eʼtirof etilgan. Biroq, keyingi bir necha yil davomida u ish holda qolgan va ssenariylar boʻyicha Tayvan tanlovida gʻolib boʻlish orqali moliyani jalb etgan. Shuning uchun oʻzining birinchi toʻliq metrajli filmi "Qoʻlni suratga olish" (Pushing Hands), u oʻzi ssenariy yozgan, 1992-yilda oʻttiz sakkiz yoshida suratga olingan. Keyingi filmi rejissyor uchun katta shuhrat olib keldi. "Toʻy banketi" (The Wedding Banquet) filmi, Tayvan gomosexuali ota-onasini xafa qilmaslik uchun oʻzining toʻyini sahnalashtirishi haqida hikoya qiladi, "Oskar", "Oltin globus"ga nomzod boʻlgan va Berlin kinofestivalining gʻolibi boʻlgan. 1994-yilda chiqqan "Oziq-ovqat, ichimlik, erkak, ayol" (Eat Drink Man Woman) filmi bu muvaffaqiyatni takrorladi va "Oskar", "Oltin globus" va Britaniya kino akademiyasi mukofotiga nomzod boʻlgan. Golivud bosqichi rejissyor karerasida boshlangan. 1995-yilda Jeyn Osten romaniga asoslangan "Aql va his-tuygʻu" (Sense and Sensibility) melodramasi, Emma Tompson va Keyt Uinslet bilan asosiy rollarda, tomoshabinlar tomonidan issiq qabul qilingan, katta daromad olgan va "Oskar", "Oltin globus" va "Oltin ayiq"ga koʻplab mukofot va nomzodliklarga sazovor boʻlgan. Matbuot esa Li-ni yilning eng muvaffaqiyatli rejissyori deb atagan. Ustaning keyingi filmlari ham katta ommalashgan: Kann kinofestivalida eʼtirof etilgan "Muzli shamol" (Ice Storm) dramasi va tarixiy melodramasi "Iblis bilan quvnoq" (Ride with the Devil). Tanqidchilarning fikricha, Engning eng diqqatga sazovor ishlari – 2000-yilda Van Du Lu romaniga asoslangan "Yashirin yoʻqotilgan yoʻlbars, yashirin ajdar" filmi. AQShda film mandarin tilida inglizcha subtitrlari bilan namoyish etilganiga qaramay, u fenomenal shuhratga ega boʻlgan, bir qator nufuzli mukofotlarga nomzod boʻlgan va natijada toʻrtta "Oskar" va ikki "Oltin globus"ni yutgan. Keyin Li "Xalk" (Hulk) blokbasterini suratga olishni boshlagan, u 2003-yilda ekranga chiqqan va yaratuvchilarning umidlarini toʻliq oqlamagan. Rejissyor oʻziga xos melodramalar janriga qaytishga qaror qildi. Ancha kam byudjetli "Egri togʻ" filmi, ikki oshiq kovboy haqida hikoya qiladi, tanqidchilar va tomoshabinlar tomonidan yuqori baholangan, suratga olish xarajatlarini qoplay olgan va bir necha "Oskar" va "Oltin globus" mukofotlariga, shu jumladan eng yaxshi rejissura uchun sazovor boʻlgan. 2007-yilda "Ishq" (Lust, Caution) filmi chiqqan, u ham tomoshabinlar eʼtiboridan chetda qolmagan va festivalda muvaffaqiyatli boʻlgan. Bugungi kunga qadar Engning soʻnggi ishi – 2009-yilda chiqqan "Vudstokni bosib olish" (Taking Woodstock) musiqiy komediyasi. Tez orada rejissyorning yangi filmi "Pi hayoti" (Life of Pi) premyerasi boʻlib oʻtadi.