Ien MakKellen

Ian Makkellen – Britaniyaning kino va teatr aktyori, Shekspir repertuariining ajoyib ijrochisi, eng nufuzli teatr mukofoti Lourens Oliverning bir necha bor sovrindori, butun dunyoda "Uzuklar hukmdori" va "Hobbit" kinotrilogiyalaridagi jodugar Gandalf sifatida mashhur. Ser Ian Myurrey Makkellen 1939-yil 24-may kuni Buyuk Britaniyaning Lankashir grafligi, Bernli shahrida tug'ilgan. Uning otasi mashhur muhandis bo'lib, urush boshida uni Lankashir grafligidagi konchilar aholi punktiga ishga jo'natishgan va u oilasi bilan birga ko'chib o'tgan. Maktabda esa Makkellen aktyorlikka chin dildan ishtiyoq ko'rsatgan, ayniqsa ingliz adibi va dramatiki Uilyam Shekspirning asarlari bolaga juda yoqgan. Maktabni tugatgandan so'ng, Ian Kembrij universitetiga o'qishga kirdi va u yerda talabalar teatrida Shekspir rollarini o'ynab, faol ishtirok etgan. Kembrijni tark etib, 1961-yilda u Koventri shahridagi Belgreyt teatrida professional aktyorlik faoliyatini boshladi, keyin uch yildan so'ng Londonga o'tib, sahnada ishlagan. 60-70-yillarda Ian Makkellen Shekspirning deyarli barcha pyesalarida rol ijro etgan va buning uchun 1991-yilda Britaniya imperiyasi ordeni bilan ritsar unvoni bilan taqdirlangan. 1981-yilda u Brodvey spektakli "Amadeus"da Antonio Salyeri rolini ajoyib ijro etgani uchun xalqaro "Toni" mukofotiga sazovor bo'lgan. Kino sohasida aktyor 1966-yildan boshlab suratga tushishni boshladi, dastlab "Devid Kopperfild" va "Va'da" filmalaridagi kichik rollardan. Aslida katta rol uchun u (yana Shekspir!) Richard III filmining bosh rolini o'ynadi, bu filmni rejissyor Richard Lonkrain suratga olgan va ssenariyini o'zi Ian Makkellen yozgan, asosida 1990-yilda Richard Ayr rejissyorligidagi teatr spektakli turgan. Film voqealari XV asrning oxiridan 1930-yillarga ko'chirilgan – bu davr Britaniya monarxiyasi va butun dunyo uchun fashizm tarqalishi sababli inqirozli bo'lgan. Film turli baholarga ega bo'lib, "Oskar" mukofotiga nomzod bo'lgan. O'zi Makkellen Evropa kino akademiyasining eng yaxshi erkak roli uchun mukofotini olgan. Amerika auditoriyasi uchun Makkellen ismi 90-yillarning o'rtalariga qadar unchalik mashhur emas edi. Ammo u bir necha e'tiborga sazovor filmda suratga tushgandan so'ng, unga qiziqish ortdi. 1997-yilda aktyor "Rasputin" miniserialidagi Nikolay II roli uchun eng nufuzli kino va televizion mukofot "Oltin globus"ni eng yaxshi ikkinchi rejali rol uchun olgan. Keyin u 1998-yilda "Xudolar va yirtqichlar" filmida rejissyor Jeyms Ueyl rolini o'ynadi. Bu ish uchun Ian "Oskar" mukofotiga "eng yaxshi aktyor" nominatsiyasida nomzod bo'lgan. Ikkinchi marta "Oskar"ga u "Uzuklar hukmdori: Halqaniy birodarlik" (2001) filmidagi Gandalf jodugar rolidagi ijrosi uchun nomzod bo'lgan. Shubhasiz, Ian Makkellen turli kino janrlarini o'zlashtirishi mumkin: Shekspir, komediya va blokbasterlar. 2000-yilda aktyor "X mutantlar" fantaziya jangiy filmida Erik Lensherr – Magneto rolini o'ynadi, bu film komiks asosida yaratilgan. Film tijorat muvaffaqiyati kutilganidan ortiq bo'lib, davomi suratga olingan, britaniyalik aktyor millionlab gonorarlar olgan va bu summaga "Uzuklar hukmdori" trilogiyasidagi suratga olishdan topgan daromadlarni qo'shgan. Britaniyalik aktyorning ajoyib aktyorlik qobiliyati bilan bir qatorda, uning noan'anaviy jinsiy orientatsiyasi ham mashhur. U 49 yoshida BBC telekanalida butun dunyoga bu haqda e'lon qilgan. Gey-paradlarga ishtirok etuvchi, u gey harakatining ramzi hisoblanadi, Britaniyada gomosexuallar huquqlarini himoya qiladi, ularning hayotini yengillashtirishga harakat qiladi. Ammo aktyor o'zi bu mas'uliyatdan charchagan ko'rinadi: "Men gey harakatining ramzi bo'lish og'irligini yetarlicha ko'tarib keldim. Bu juda qiyin ish. Men tinch hayot, yolg'izlik istayman. Ammo bir vaqtning o'zida, men bundan chetda qola olmayman, chunki ko'pchilik allaqachon hamma narsaga befarq". 1990-yilda Ian Makkellen ritsar unvoni bilan taqdirlangan birinchi ochiq geylardan biri bo'lgan. Yangi ritsar bergan intervyusida: "Menga ritsar unvoni berish qarori Buyuk Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcherning lavozimida bo'lgan oxirgi ishlaridan biri edi". "O'z ishingizni haqiqatan ham qilishni xohlasangiz, sevimli qizingiz bilan bir necha soat o'tkazish yoki oilaviy bayramni o'tkazib yubormaslik uchun ishni tashlamang. Yaqinlaringiz tushunadi! Faqat hech narsadan pushaymon bo'lmang!" – bu mashhur Ser Ian Makkellenning yoshlar uchun o'ziga xos maslahati.