Izolda Izvitskaya

Sovet kinoaktrissasi. Sla va e'tirof Izoldaga Grigoriy Chuxrayning "Qirq birinchi" filmidagi Maryutka roli orqali keldi. Izolda 1932-yil 21-iyun kuni, Dzerjinsk shahrida (Gorkiy viloyati) kimyogar va pedagog oilasida dunyoga keldi. U mahalliy pioniyrlarni uyi teatr sahnalarida ishtirok etar, ammo tinch va jimgina o'sgan, uning shohona go'zalligi diqqatni jalb etar edi. 1950-yilda maktabni tugatgandan so'ng, ota-onasidan yashirincha Moskvaga borib, VGIKga hujjat topshirdi. Uni Olga Pijova va Boris Bibikov ustaxoniga qabul qilishdi. U o'qishga juda qiziqar, talabalik davrida epizodik rollarda suratga tusha boshladi. Uning ishtirokidagi "Dobroye utro", "Trevojnaya yoshlik" va "Birinchi eshelon" filmlari ekranga chiqdi. 1955-yilda Grigoriy Chuxray Boris Lavrenyevning "Qirq birinchi" asariga asoslangan filmni suratga olishni boshladi. Bosh rollarga aktyorlar allaqachon tasdiqlangan edi, lekin ba'zi holatlar tufayli ular suratga tusha olmadilar. Tez orada oq ofitser roli uchun Chuxray Oleg Strijenovni, Maryutka roli uchun esa kinoinstitut bitiruvchisi yosh Izolda Izvitskayani chaqirdi. Kutilmagan holat yuzaga keldi: "Mosfilm"ning badiiy kengashi Izoldani rolga tasdiqlamadi, chunki uning tashqi ko'rinishi juda aristokratik deb hisobladi. Chuxray esa qattiqqina turib, barcha kuchini sarflab, debyutantni himoya qildi. Hech kim, o'zi Izoldadano ham, Maryutka roli uning faoliyatidagi eng baland nuqta bo'lib, nafaqat o'z mamlakatimizda, balki chet elda ham katta muvaffaqiyatga erishishini taxmin qilmagan edi. Film Kann kinofestivalida namoyish etildi va maxsus mukofot oldi. Sovet Ittifoqida filmning muvaffaqiyatidan so'ng, 25 yoshli aktrisa Latin Amerikasi mamlakatlari bilan madaniy aloqalar assotsiatsiyasida ishlashga tayinlandi. Izolda butun dunyoni aylanib chiqdi, ko'p mamlakatlarni ko'rdi, ammo kino sohalarida boshqa jiddiy rollar ololmadi. U mashhur rejissyorlarning kastinglariga bordi, lekin barchasi befoyda bo'ldi. Dastlab partiya va hukumat buyurtmasi bilan suratga olingan bir necha ishlari bo'ldi, lekin bu filmlar tomoshabinlarni qiziqtirmadi. Yaxshi rollarni kutish yillar davom etdi. Izolda o'zining ko'proq qobiliyatlariga ishonar, omadga umid qilar, keyin esa spirtli ichimliklarga moyillashdi. Doimiy depressiya umidsizlikka aylanib, aktrisa farzandli bo'la olmasligini bilib, yanada kuchaydi. Aktrisa uchun sakkiz yil dahshatli tush kabi o'tdi, keyin Sergeyi Kolosov "O'zimizga o'tin chaqiramiz" nomli ko'p qismli film rejissyori Izvitskayaga razvedkachi Paşa roli taklif qildi. Izolda ruhlanib, ish ajoyib bo'ldi, lekin tez orada u o'zining yomon odatiga qaytib ketdi. Shu sababdan u eri aktyor Eduard Bredun bilan ajrashdi. Eduard xotiniga qiyin paytda yordam bermadi, aksincha, uni spirtli ichimliklarga undadi. Do'stlar esa Izoldani iloji boricha qo'llab-quvvatlashga harakat qilishdi, o'zlari rollar izlab, so'rab topishdi. Ular Izoldani faqat qiziqarli ish saqlab qolishi mumkinligini tushunishdi. 60-yillarda aktrisa deyarli yigirma filmda suratga tushdi, lekin bu asosan epizodik rollar edi va ular unga hech qanday qoniqish bermadi. Uning nozik go'zalligi va talanti munosib baholanmadi. Uning ruhiy holati buzilib, yolg'iz o'zini o'zi bilan kurashib, oylar davomida ko'chaga chiqa olmadi. Aktrisa 38 yoshida, o'z kvartirasida yolg'iz vafot etdi.