Monika Vitti

Monica Vitti (Monica Vitti) – italyan kinosining ikonasi, kino rejissyori Mikelanjelo Antonionining muzasi bo'lib, u o'zining "ajralish trilogiyasi" filmida – "Sarguzasht", "Tungi" va "Qorong'ilik"da, shuningdek "Qizil cho'l" filmida rol ijro etgan. U beshta milliy "Dovid di Donatello" mukofoti, shuningdek Venetsiya kinofestivalining "Oltin Arsloni" va Berlin kinofestivalining "Kumush Ayig'i" sohibasi. Mariya Luiz Checharelli 1931-yil 3-noyabrda Sitsiliyada qattiq katolik oilasida tug'ilgan. Bolaligida u oilaning katta bolalarining kiyimlarini kiyib yurib, "o'zini butunlay hech nima deb his qilgan" va bir kun kelib sofitlar ostida mashhur aktrisa bo'lib chiqishini orzu qilgan. "Men katta botinkalarda, qo'lim bilan doim tushib turadigan erkak shimlarini ushlab, ko'lmaklarda shaplatarak maktabdan uyga qaytaman... Zina ustiga o'tirib yig'layman... Bir marta men o'z oilam bo'lmasligiga qasam ichganman", – deb eslaydi aktrisa. Maktabda o'qiyotgan vaqtida Mariya Luiz havaskor spektakllarda o'ynagan va 16 yoshida Rimga borib, poytaxtni zabt etishga harakat qilgan. Qizga dramatik san'at akademiyasiga kirish muvaffaqiyatli bo'lgan. Aktyorlik karerasini boshlaganda u onasining Vittya familiyasidan kelgan Monika Vitti taxallusini olgan. Talabalik davrida Monika muvaffaqiyatga erisha olmagan, u uchun vaqtlar ochlikli o'tgan, na ish, na pul bo'lgan. Aktrisaning ekrandagi birinchi chiqishi 24 yoshida "Adriana Lekkryur" filmida (1955) ikkinchi darajali rol ijro etgan. Professional aktrisa bo'lib, Vitty uzoq vaqt ish topa olmagan. Kun bo'yi kastinglarga borib, kinoda hech bo'lmasa biron bir rol olishga harakat qilgan, kechqurun esa Goldoni teatrida o'ynagan. Ammo baland bo'yli, oriq, sariq sochli va katta g'amxo'r ko'zli ayol o'sha paytdagi italyan kinodivasining – to'la vujudli va jozibali – qiyofasiga mos kelmagan. Monikaning hayoti 26 yoshida abadiy o'zgardi. 1957-yilda u rejissyor Mikelanjelo Antonioni bilan tanishgan va unga uning "Qichqiriq" filmidagi ingliz aktrisasi Dorian Grey-ni dublyaj qilishni taklif qilishgan. Mashhur rejissyor kamtarin aktrisaga oshiq bo'lgan. Roman ijodiy ittifoqqa aylanib ketgan. Ko'pchilik kino ijodkorlaridan farqli ravishda, Antonioni Monikada "uzoq vaqtdan beri kutayotgan narsani" ko'rgan. 1960-yilda Antonionining mashhur dramasi "Sarguzasht" (1960) chiqqan, unda Monika bosh rolni o'ynagan va bu rejissorni jahon miqyosida katta shaxs qilgan. Film Kann kinofestivalida mukofot olgan. Keyinchalik rejissyorning qora-oq "ajralish trilogiyasi"ning qolgan filmlari – "Tungi" (1961) va "Qorong'ilik" (1962) chiqqan, ularda Vitty ham rol o'ynagan. Vitty mashhur aktrisa bo'lib chiqdi. U boshqa rejissyorlarning filmlarida ham suratga tushgan ("Yozgi jinniliklar", "Qalampirli draje", "Shvetsiyadagi qasr" va boshqalar). 1964-yilda aktrisa Antonionining uchinchi filmi "Qizil cho'l"da yolg'iz va sevgi talab qiluvchi ayolni ajoyib o'ynagan, bu esa uning ruhiy salomatligini deyarli buzgan. Antonioni bilan roman tugagandan so'ng, Monika Vitty tan olinmiş kinodiva bo'lgan. Keyinchalik aktrisa ko'plab filmlarda suratga tushgan, ularning hammasi uning ishtiroki tufayli mashhur bo'lgan ("Uchar likopcha", "Toshnorlik", "Pistoletli qiz", "Qizil ayol" va boshqalar). 1983-yilda u yangi do'sti Roberto Russo filmi "Flirt"da rol o'ynagan, bu unga Berlin kinofestivali mukofotini olib bergan. Keyinchalik Monika Russo bilan turmush qurgan. 1990-yilda 59 yoshli Vitty rejissyor, ssenariy muallifi va bosh qahramon sifatida "Yashirin janjal" filmida ishtirok etgan. Film bir ayol haqida hikoya qiladi, u kinokamerani topib, o'z sevgililarini suratga olishni boshlaydi. Ushbu filmidan keyin aktrisa kino olamini tark etgan. 1993-yilda Monika Vitty o'zining "Sette sottane" avtobiografiyasini nashr etgan. 1995-yilda aktrisa Venetsiya kinofestivalida "Jahon kinosiga qo'shgan hissasi uchun" "Oltin Arslon" mukofotiga sazovor bo'lgan.