Bett Devis

Bett Devis – afsonaviy Amerika aktrisasi, ikki marta Oskar mukofoti sohibasi, o‘n marta nominatsiya qilingan. Kann va Venetsiya kinofestivallarining laureati. "Hammasi Eva haqida", "Bebi Jeyn bilan nima sodir bo‘ldi?", "Nil daryosidagi o‘lim", "Iyezabel", "Xavfli" va boshqa filmlarda mashhur. Rut Elizabet "Bett" Devis 1908-yil 5-aprel kuni AQSHning Massachusets shtatidagi Louell shahrida tug‘ilgan. U 81 yoshida, 1989-yil 6-oktabr kuni Frantsiyaning Ney shahrida vafot etgan. Bett advokat oilasida o‘sgan, ammo yoshligidan sahna haqida orzu qilgan. Aktyorlik ta’lim olish uchun Nyu-Yorkka jo‘nagan va Jon Myurrey Andersonning dramatik maktabiga kirishga muvaffaq bo‘lgan. 21 yoshida u Brodveyda debyut qilgan, 1929-yilda "Sindirilgan idish" spektaklida rol o‘ynagan. Bir yildan so‘ng, go‘zallik va iqtidorli sifatida Gollivudga taklif qilingan. Shunday qilib, 22 yoshidan boshlab Bett Devis kino suratga olishni boshlagan va asosan yorqin va jasur bosh qahramon rollarini o‘ynagan. Bettning birinchi filmi 1931-yilda ekranga chiqqan – "Urug‘" filmi yozuvchi haqida hikoya qiladi, u o‘zining sobiq do‘stiga, adabiy agentga o‘z xotiniga sodiqlikdan chiqmoqchi. Debyut muvaffaqiyatli bo‘ldi va aktrisa yilda 4-5 ta filmda suratga tushdi, tez orada tomoshabinlar orasida mashhurlikka erishdi. Kino karerasining to‘rt yilidan so‘ng Bett Devis "Oskar" mukofotiga nomzod bo‘lgan, "Insoniy ehtiroslarning yuklari" (1934) dramasi uchun. Yana bir yildan so‘ng, 27 yoshidagi aktrisa "Xavfli" (1935) dramasi uchun yana bir bor "Oskar"ga nomzod bo‘lgan va bu safar "eng yaxshi ayol roli" nominatsiyasida g‘olib chiqqan. Bett bu filmda o‘tmishda mashhur aktrisa bo‘lgan spirtli ichimliklarga berilib ketgan ayolni o‘ynagan. Fesitval mukofotlari va mukofotlari Bettga ko‘plab kelib tushdi. 1940-yillarda Bett Devis dunyoning eng mashhur va hurmatli kinoaktrisalaridan biri bo‘lgan. Uning "baliq ko‘zlari" g‘ayrioddiy go‘zallikning etaloni hisoblanib, rejissyorlar, rassomlar va jurnalistlar tomonidan hayratga sazovor bo‘lgan. Bettning suratga tushgan filmlarida uning ko‘zlari va nigohining g‘ayrioddiyligini yorug‘lik va makiyaj orqali ta’kidlashga intilishgan. Karyerasida Bett ko‘p jihatdan birinchi bo‘lgan – tarixda birinchi aktrisa sifatida "Oskar"ga o‘n marta nomzod bo‘lgan, birinchi ayol sifatida Amerika kino san’ati akademiyasining prezidenti (1941-yilda). 58 yillik kino karerasida Bett Devis 120 dan ortiq filmda rol o‘ynagan. Uning "vizit kartasi" Gollivudning mashhur "Hammasi Eva haqida" (1950) filmi bo‘lgan. 42 yoshidagi Bett Devis bu filmda qarigan Brodvey yulduzi Margo Channing rolini o‘ynagan, u hamma narsaga ega: muvaffaqiyat, do‘stlar, yosh sevgilisi, va unga yordamchi sifatida kamtarin Eva keladi, lekin aslida Eva Margo ni Brodvey divasi o‘rindig‘idan surib chiqarmoqchi. Film katta muvaffaqiyatga erishdi, 14 ta "Oskar" nominatsiyasiga nomzod bo‘lgan, Bett esa Kann kinofestivalida g‘olib chiqqan. Qarigan aktrisalarning bema’nalik va ishsizlik og‘riqlarini Bett o‘ziga ham boshidan kechirgan. 1961-yilda 53 yoshidagi sobiq ekranning yulduzi ish izlash uchun gazeta e’lonini berishga majbur bo‘lgan. Shunday qilib, u "Bebi Jeyn bilan nima sodir bo‘ldi?" filmida qarigan yulduz rolini olgan va yana bir bor "Oskar"ga nomzod bo‘lgan. Bettning shaxsiy hayoti jo‘hildor bo‘lgan. Ko‘p sonli shov-shuvli ishqiy munosabatlaridan tashqari, aktrisa to‘rt marta turmushga chiqqan – Xarmon Nelson, Uilyam Grant Sherri, Artur Farnsuort va Gari Merrill bilan. Turmushlaridan uchta farzandi bor. "Xiyonatlar turmushga yaxshi ta’sir qiladi. Bu o‘tkirlik qo‘shadi va bir xillikni yo‘q qiladi. Men buni bilardim", – deb aytgan kino yulduzi.