Zhan-Lui Trentinyan

Jan-Lui Ksavyer Trintinyan – frantsuz kino va teatr aktyori, Kann kinofestivali mukofoti sohibi, bu mukofot Kosta-Gavrasning "Zeta" nomli jinoyat tarixiy trilleridagi eng yaxshi erkak rol uchun berilgan, shuningdek, Mixael Xanekening "Sevgi" dramasidagi eng yaxshi erkak rol uchun "Sezar" mukofoti sohibi. 1930-yil 11-dekabrda, Provans-Alp-Lazur qirgʻoq mintaqasidagi Pyolan kommunasida tugʻilgan. Uning ota-onasi – Kler Turten va sanoatchi Roul Trintinyan boʻlgan. Bola oilasi boylar qatoriga kirgan. Deda Jan-Luining boy uzum bogʻi egasi boʻlgan. Otasi Raul biznesga bagʻishlangan boʻlsa-da, uning toʻrtta ukasidan ikkitasi ekstremal mashgʻulotlar tanlagan. Lui va Moris avtosportga qiziqqan va oʻz davrlaridagi mashhur avtogonschiklar boʻlgan. Birinchisi, Lui, 1933-yilda Peronada, Pikardi hipprodromidagi mashgʻulotlar paytida halok boʻlgan. Moris, oilaning eng kichigi, akasining fojiali hodisasidan besh yil oʻtib, laʼnati Bugatti mashinasiga oʻtirgan. Keyinchalik u turli gonka musobaqalarida podiyga koʻtarilib, Formula-1da Ferraridagi bir qancha jamoalarda ishtirok etib, ajoyib natijalar koʻrsatgan. Oilada gonka ehtiroslari boʻlsa-da, Jan-Lui oʻz karerasini butunlay boshqa yoʻnalishda qurishga qaror qilgan. Yigirma yoshida u Parijga koʻchib, aktyorlik mahoratini oʻrganishga kirishgan. 1951-yilda Trintinyanning teatr debyuti boʻlib, undan keyin u urushdan keyingi davrdagi eng istiqbolli yosh iqtidorlardan biri sifatida tanilib ketgan. Sahna ustida bir necha yil muvaffaqiyatli ishlagan va Fransiyaning koʻp joylarini gastrol bilan aylanib chiqqan aktyorni kino ijodkorlari sezib, suratga olishga taklif qilishgan. Uning debyut filmi – Rojer Vadimning "Va Xudo ayolni yaratdi" nomli melodramasidagi Mishel Tardye roli boʻlgan, bu yerda uning sherigi frantsuz kinosining yulduzi Bridjit Bardo boʻlgan. Bu film ustida ishlagandan keyin aktyorning filmografiyasida majburiy tanaffus boshlangan: Jan-Lui chaqiruv hujjatini olib, harbiy xizmatga borishga majbur boʻlgan. Jazo Aljirda bir muddat harbiy sifatida oʻtkazgandan soʻng, u Parijga qaytib, ishini davom ettirgan. 1966-yilda Klod Lelush tomonidan "Erkak va ayol" nomli melodramadagi bosh rolga taklif qilingan. Rejissyorning tanlovi tasodifiy emas edi. Filmning bosh qahramoni professional avtogonschik boʻlishi kerak edi va avtosport muhitida oʻsgan Trintinyandan boshqa kim oʻsha personajning ichki dunyosiga yaxshiroq kirib borishi mumkin edi. Bosh ayol roliga Anuk Eme tasdiqlangan, uning nomini oʻzi, aktyorsa bilan doʻstlik aloqasida boʻlgan Lelushga taklif qilgan. Jan-Lui filmografiyasidagi muhim bosqichlardan biri – bir qancha italyan filmlarida ishtirok etishi boʻlgan, ulardan baʼzilari: Valerio Zurilining "Shafqatsiz yoz" va "Tartar choʻli", Ettore Skola "Trassa", Bernarno Bertoluchchi "Konformist" va Dino Rizi "Obgon" filmlari. 1983-yilda Trintinyanning birinchi ingliz tilidagi filmi – Rojer Spottisvudning "Oʻt ostida" nomli harbiy dramasi ekranga chiqqan. Keyinchalik aktyor Fransua Tryuffoning "Tezroq yakshanba!" nomli jinoyat komediya trillerida va Klod Lelushning "Erkak va ayol: 20 yildan keyin" nomli davomi filmida paydo boʻlgan. 1994-yilda Jan-Lui Polsha rejissyori Kshishtof Keslevskining "Uch rang: Qizil" filmidagi bosh rolni ijro etgan. 2012-yilda u uzoq tanaffusdan keyin Mixael Xanekening "Sevgi" dramasida ekranlarga qaytgan va bu ish uchun Yevropa kinokadimiyasi mukofoti va "Sezar" mukofotini eng yaxshi erkak rol uchun olgan.